خانه / آخرین نوشته ها / آشنایی با افسانه در باور ایرانی (۱۱):اسطوره های فراموش شده تاریخ ایران؛ ” یوشت فریان “

آشنایی با افسانه در باور ایرانی (۱۱):اسطوره های فراموش شده تاریخ ایران؛ ” یوشت فریان “

آیین باور – کتاب ارزشمند ” ماتیکان یوشت فریان ” از شگرفترین و دلچسب‌ترین یادگارهای نیاکان ماست.

“یوشت”، پسر “فریان” بود. فریان همانیست که از نخستین یاوران “زرتشت” بود و زرتشت در گات‌ها از او در شمار یاران نزدیک خود نام برده است.هر جامعه و فرهنگی ، افسانه ها و باورهایی دارد که نه در یک شب،که در طول تاریخ آن قوم و ملت و نه به سبب تفریح و بیکاری، که به نیاز آن زمان و شیوه زندگی مردمان و سطح درک و سواد ایشان ساخته و زائیده می شد و بستگی مستقیمی  با نوعی درک ماورائی ایشان از ترس ها و انتظارات و رویا هایشان داشت.در ۹ شماره قبل باورهای ایرانیان را درباره “آل ،جن، اژدها ،ننه سرما یا اهمن“، جغد و نوعی جغد به نام  اَشوزوشت (Ašō.zušta) یا مُرغ بَهمَن،دیوها و ترسانک ها لولو ،همزاد، نسناس ،زیانکار،چشم شور  را بررسی کردیم در این شماره به معرفی اسطوره بسیار مهم و فراموش شده ایرانی  می پردازیم :یوشت فریان

داستان چنین است که جادوگری به نام “اخت” به شهری آمده و کوشش میکند تا این شهر را نابود کند. اَخت از هرکدام از مردم پرسشی سخت میکند و چون نمی‌تواند پاسخی دهد اورا میکشد. تنها کسی که همه سی و سه پرسش اورا به درستی پاسخ می‌دهد یوشت فریان است. این پرسشها گاه فلسفی، گاه زرتشتی، گاه از گروه اندرز و اخلاقی، گاه ازاطلاعات عمومی، گاه از علوم فیزیک و ریاضی و گاه پرسشهایی بچه گانه است. این ماجرا هشتاد سال پس از مرگ زرتشت روی داده است. همچنین یوشت فریان در دیگر کتب زرتشتی در شمار جاودانان قرار دارد که در آخرالزمان به یاری سوشیانت منجی می‌آید.

با توجه به این که چکیده این داستان در یشتهای کهن اوستایی آمده است روشن است که این اسطوره از سرشناس‌ترین اساطیر ایران باستان از دوران مادها تا زمان هخامنشیان بوده است. در زمان هخامنشیان این داستان به صورت کامل و به عنوان یک کتاب نوشته می‌شود که تا به امروز برای ما به یادگار مانده است. در مورد یوشت فریان هرگز حق مطلب ادا نگشته است. اسطوره “یوشت فریان” که روزگاری در مقام اعتبار، هم رتبه با اساطیری چون “آرش کمانگیر” و “گرشاسپ پهلوان” بوده است؛ امروزه در گرد و غبار تاریخ فراموش شده است. باشد که این کتاب بهانه‌ای باشد برای آشتی و آشنایی ایرانیان با این اسطوره فراموش شده.این کتاب کامل‌ترین ترجمه از کتاب “ماتیکان یوشت فریان” است که برای نخستین بار توسط بهمن انصاری منتشر شد.

ﺟﺎﺩﻭﮔﺮﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍَﺧْﺖْ ﺑﺎ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﭘﺮﺳﺶﮔﺰﺍﺭﺍﻥ ﻣﯽﺷﻮﺩ .
ﺍﺧﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶﻫﺎیش ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪﻫﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﻭﮔﺮﻧﻪ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ. ﻭﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﺳﺦﮔﻮ ﺷﺮﺍﯾﻄﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﮔﺬﺍﺭﺩ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﯾﻦﮐﻪ ﺳﻦ ﺍﻭ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺳﻄﻮﺭﻩﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺁﻏﺎﺯ ﺳﻦ ﮐﻤﺎﻝ ﺍﺳﺖ .
ﻣﺮﺩﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ مهرﺍﺳﭙﻨﺪ ﺑﻪ ﺍﺧﺖ میگوید ﮐﻪ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﯾﻮﺷﺖ ﻓﺮﯾﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ است که میتواند به پرسش هایت پاسخ دهد.
ﯾﻮﺷﺖ جوان به ﯾﺎﺭﯼ ﻣﺎﺭﺍﺳﭙﻨﺪ و امشاسپندان ﺑﻪ ﻫﻤﻪٔ ۳۳ ﭘﺮﺳﺶ ﭼﯿﺴﺘﺎﻥﻭﺍﺭ ﺍﺧﺖ ﺟﺎﺩﻭﮔﺮ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼ ﻋﻠﻮﻡ ﻃﺒﯿﻌﯽ، ﺟﺴﺘﺎﺭﻫﺎﯼ ﺩﯾﻨﯽ، ﺍﺧﻼﻗﯽ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﮕﻔﺖﺁﻭﺭﻧﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽﺩﻫﺪ برخی از این پرسش ها عبارتند از:
۱ – اخت پرسید آﻥ ﭼﯿﺴﺖ ﻛﻪ ﺧﺸﻚ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﺴﻮﺯﺩ ﻭ ﺁﻥ ﭼﯿﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺴﻮﺯﺩ؟
یوشت فریان پاسخ داد :خاک و پیه (چربی)
۲ -أخت پرسید چیست که مردمان میخواهند پنهان کنند اما نمیتوانند؟
یوشت پاسخ داد : پیری
۳ -أخت پرسید کدام آفریده اورمزد است که اگر بنشیند بلندتر است تا ننشیند؟
یوشت پاسخ داد: سگ
ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﯾﻮﺷﺖ ﺳﻪ ﭘﺮﺳﺶ ﺍﺯ ﺍﺧﺖ ﻣﯽﭘﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺍﺧﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺟﺎﺩﻭﮔﺮ ﺑﻪﺩﺳﺖ ﯾﻮﺷﺖ ﮐﺸﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ .
ﯾﻮﺷﺖ ﻓﺮﯾﺎﻥ از سرشناسترین اسطوره های ایران باستان در دوران مادها و هخامنشیان است که روزگاری با پهلوانانی چون آرش کمانگیر و گرشاسب برابری داشته است و امروزه به فراموشی سپرده شده است…
ﺩﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﺯﺭﺗﺸﺘﯽ یوشت فریان ﺩﺭ ﺷﻤﺎﺭ ﺟﺎﻭﺩﺍﻧﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﺧﺮﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﯾﺎﺭﯼ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺖ ﻣﻨﺠﯽ ﻣﯽﺁﯾﺪ…
با سپاس گردآوری و نگارش، افتخار روحی فر
( منابع ؛ اوستا )
( ماتیگان یوشت فریان )

دانلود کتاب ارزشمند یوشت فریان 

کلیک کنید: یوشت فریان

درباره‌ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

همچنین ببینید

پلمپ آشکده و رستوران متخلف در جاده کرج – چالوس

یک رستوران و یک آشکده در محور کرج-چالوس در گشت ویژه طرح ضیافت بعلت عدم …

در هفته گردشگری و ایران شناسی؛ استاندارالبرز خواستاراولویت رونق گردشگری شد

آیین باور – توسعه و رونق گردشگری استان در اولویت خواسته استاندار از مسئولین قرار …

دیدگاهتان را بنویسید