???????? ???????????? ?????????? ???????? ???????? ????????????
خانه / آخرین نوشته ها / پرخاشگری و روش های درمانی/ چرا کودکان پرخاش می کنند

پرخاشگری و روش های درمانی/ چرا کودکان پرخاش می کنند

آیین باور – پرخاشگری رفتاری است که هدف آن صدمه زدن به خود و یا دیگران می باشد . قصد و نیت در اینجا مشخص کننده رفتار پرخاشگرانه می باشد.یعنی رفتاری که به دیگران از روی قصد و نیت قبلی به منظور صدمه رساندن به خود و یا دیگران انجام می شود پرخاشگری نام می گیرد.

بعد از تعریف پرخاشگری باید اضافه کرد که خشم و پرخاشگری ممکن است بدنی باشد ( زدن – لگد زدن – گاززدن) یا لفظی ( فریاد زدن، رنجاندن) یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران ( چیزی را به زور گرفتن)، نقطه قوت این تعریف عینی بودن آن است به رفتار قابل مشاهده اطلاق می شود. نقطه ضعف آن این است که شامل بسیاری از رفتارهایی است که ممکن است به طور معمول پرخاشگری تلقی نشود.

  چه باید کرد؟

۱٫ زمینه بروز این گونه رفتارها را در فرزند خود کاهش دهید. به عنوان مثال اگر تجربه نشان داده که مثلاً در برابر بوسه و نوازش هایی که با اعمال فشار همراه است مقاومت نموده و واکنش خوبی ندارد، سعی کنید خود و دیگران چنین رفتاری با او نداشته باشید.

۲٫ کودکان از نوع برخورد اطرافیان، واکنش بعدی را انجام می دهند، بنابراین شایسته است گاه در مقابل برخی از رفتارها و واکنش های او بی تفاوت باشید تا آن رفتار در وی خاموش گردد، زیرا چه بسا توجّه شما خود به خود باعث تقویت رفتاربد در کودک گردد. به عنوان مثال وقتی کودک می بیند شما در برابر یک کلمه خاصی برآشفته شدید تازه یاد می گیرد که برای آشفته شدن شما باید چه کند.

۳٫ زمانی که  با کسی کتک کاری  می کند، صبور بوده و زود از کوره در نروید. از چنین فرصت هایی برای آموزش کودک خود بهره بگیرید. به جای آنکه دعوایش کنید به سراغ کودک کتک خورده رفته، او را تا حدّی که کودکتان حسادت نورزد، نوازش کنید. احتمالاً این محبّت به کودک کتک خورده فرزندتان را به سوی شما خواهد کشاند، او را بپذیرید و از او بخواهید همراه شما کودک کتک خورده را نوازش نموده و معذرت خواهی نماید.

۴٫ با توجّه به موقعیّتی که کتک کاری با کودکان دیگر اتفاق می افتد، سعی نمایید در برخی از مواقع از روش محروم سازی به جای تنبیه کلامی و رفتاری برای کاهش رفتار نادرست فرزند خود بهره گیرید، به این صورت که پس از اقدام وی به کتک کاری (مثلاً در پارک) به او اجازه ندهید با وسایل بازی، بازی نماید. او را از محیط دور کنید تا مهلت یابد که دریابد چرا او را از پارک و یا جایی که داشته لذت می برده، دور نموده اید ( برای مدت زیاد او را از محیط دور نکنید، زیرا در این صورت فراموش می کند که چرا چنین رفتاری با او داشته اید). به وی بگویید که اگر به شما قول دهد که دیگر این کار را تکرار نکند او را به محل بازی باز می گردانید.

۵٫ تغییر برای اصلاح رفتار کودک، از محیط اطرافش شروع کنید. اگر ‌بچه های‌ دیگر، عامل‌ بد رفتاری‌ کودکتان هستند‌ او را از این‌ افراد دور کرده‌ و به‌ جای‌ آنها دوستان‌ خوب‌ و مؤدب‌ را جایگزین‌ نمایید، زیرا بسیاری از اوقات کودکان عامل بد رفتاری‌ یکدیگرند و در مهد کودک و هر جای دیگر که بچه ها فرصت بازی و به ویژه درگیری با هم را پیدا کنند ممکن است این بدآموزی صورت گیرد.

۶٫ در انتخاب‌ فیلم و کارتون نیز دقت‌ نموده و شرایطی‌ فراهم‌ آورید فیلمی‌ که مناسب‌ سن‌ وی‌ نیست را نبیند.

۷٫ اگر بد رفتاری‌ کودک نشانه اعتراض وی است، به او و اعتراضش گوش دهید، زیرا گاه بد رفتاری‌ در بچه ها نشانه اعتراض آنهاست. این نوعی رفتار تلافی جویانه است که برخی از کودکان در پیش می گیرند، زیرا احساس می کنند فقط با ادای این گونه کلمات است که تخلیه هیجانی می شوند و می توانند نارضایتی خود را نشان دهند.

۸٫ تا حد امکان از اطرافیان نیز بخواهید با دیدن رفتارهای نادست از کودک به او نخندند، بلکه در مراحل ابتدایی که وی هنوز در نیافته این کلمه به چه معناست در مقابل شنیدن چنین کلماتی بی تفاوت باشند تا عدم توجّه آنها باعث عدم تثبیت و خاموشی گردد و اگر هم کودک در مراحل بالاتر دریافته که معنای این کلمات چیست و یاد گرفته که در موارد مختلف از آن بهره گیرد پس از شنیدن، اخم کرده و با این روش به او نشان دهید، حرف نادرستی زده است.

۹٫ در موارد عدم پرخاشگری، رفتارهای مثبت کودک مورد تشویق و توجه قرار گیرد. جهت تقویت رفتارهای مثبت می توان از جدول رفتاری و امتیاز دادن بهره برد. البته در سنین قبل از مدرسه، باید بیشتر به صورت دیداری باشد تا کودک بتواند بفهمد، یعنی قرار گرفتن و بالا رفتن امتیازات را ببیند.

۱۰٫ در مخالفت های خود با کودک ، دقت داشته باشید که پای « نه گفتن » خود بایستید تا کودک تصمیمات را جدی بگیرد. جدیت شما، آرامش و امنیت را برای کودک به ارمغان می آورد. البته منظور ما از قاطعیت به موقع، خشونت و دیکتاتوری در برابر فرزند نیست (در تربیت او کم نه بگویید اما محکم).

۱۱٫ آنچه می گویید واقعی و درست باشد، مثلاْ اگر بچه کار خوبی انجام داد و به او قول هدیه دادید، باید سر موقع هدیه اش را به او تحویل دهید، این کار باعث می شود که فرزند روی حرف والدینش حساب باز کند و برای تقویت رفتارهای خود و جلب رضایت پدر و مادرش، تمام تلاش خود را به کار گیرد، اما اگر به او قول دهید و در عمل به قولتان، سستی به خرج دهید، کودک به حرفتان اعتماد نمی کند و کم کم نسبت به انجام کارهای مفید و خوب بی رغبت می گردد. در مقابل اگر بچه کار اشتباه و عمدی را انجام داد و او را تنبیه محرومیتی کردید، باید حتماْ تنبیه محرومیتی خود را عملی کنید، اگر این کار را نکنید، کودکتان این برداشت را می کند که انجام کارهای اشتباه تنبیهی را برایش به همراه ندارد و تنبیه های ذکر شده توسط والدین، هرگز عملی نخواهد شد.منظورازتنبیه کتک زدن نیست

 

دلیل پرخاشگری کودکان چیست؟ وچه باید کرد؟

الف. تغذیّه

معمولاً بچّه هایی که تغذیه خوبی ندارند، آستانه ی تحمّلشان پایین است و زودتر پرخاش می کنند. در خود ما بزرگ ترها نیز همین طور است، مثلاً کسی که گرسنه است، زودتر عصبانی می شود و تندی می کند نسبت به کسی که غذا خورده و استراحت کرده است.

والدین باید توجّه کنند که مهم ترین وعده برای کودکان زیر هفت سال صبحانه است و بهترین زمان برای صبحانه خوردن، ساعت هشت صبح است.

ب. زمان خوابیدن و بیدار شدن

نکته بعد ساعت خواب بچّه است که باید اصلاح شود. بچّه در زمان کودکی به نه یا ده ساعت خواب نیاز دارد، لذا پدر و مادر باید طوری برنامه ریزی کنند که فرزندشان در زمان مناسب بخوابد و بیدار شود، اگر فرزند خواب نامناسبی داشته باشد، سریع عصبانی می شود.

زمان مناسب خواب و بیداری باعث رشد هوشی کودک می شود، چراکه کارشناسان می گویند: بهترین زمان یادگیری فرزندان صبح است.

بهترین زمان خواب برای کودک بین ساعت نه و نیم تا ده شب است و بهترین زمان برای بیدار شدن او بین ساعت هفت تا هفت و نیم صبح است.

پ. خوردن صبحانه ی کامل و به موقع

صبحانه ی کودکان زیر هفت سال باید قبل از ساعت هشت صبح باشد، امّا خیلی از مواقع صبحانه متّصل به ناهار می شود، به طوری که آدم نمی داند او ناهار می خورد یا صبحانه. همچنین صبحانه کودک باید کامل باشد، به طوری که تمام ویتامین ها جذب بدنش شود. بچّه هایی که همه چیز نمی‌خورند، سریع تر عصبانی می شوند.

ج. عدم امر و نهی کردن به کودک

سوّمین نکته ای که بچّه ها را پرخاشگر و لج باز می کند، امر و نهی کردن زیاد است. والدین باید نوع کلام خود را با کودکان زیر هفت سال تغییر دهند، چراکه آنها در دوران امیری به سر می برند و امیر یک ویژگی دارد و آن این است که هیچ کس به او، امر و نهی نمی کند.

البته منظور ما این نیست که پدر و مادر فرزند را آزاد بگذارند تا هر کاری که خواست انجام دهد، بلکه آنها می توانند به جای امر و نهی از روش ترغیب کردن استفاده کنند.

د. هم بازی

کودکان بعد از دوسالگی نیاز به هم بازی دارند. یکی از دلایلی که بچّه ها وابسته، لجباز و پرخاشگر می شوند، بی کاری است. والدین باید برای بچّه ها، کار ایجاد کنند و کار اصلی بچّه ها در این سن بازی است. بیشتر بچّه ها  وقتی در کنار هم قرار می گیرند، آرام تر هستند.بچّه ها از سنّ دوسالگی به بعد نیاز به همبازی دارند و اگر این نیاز فراهم نشود، آنها لجباز و پرخاشگر می شوند.

ه. اسباب بازی مناسب

اسباب بازی مناسب باید دارای چند ویژگی باشد:

  1. متناسب با سنّ کودک باشد
  2. سریع خراب نشود
  3. اسباب بازی برای بچّه لذّت آور باشد.

و. پرهیز از پرخاشگری والدین

ممکن است نوع برخورد والدین با یکدیگر باعث پرخاشگری فرزند شده باشد، چراکه برخی از پرخاشگری های کودک تقلیدی است. بنابراین والدین باید از مشاجره و پرخاشگری در حضور فرزندان بپرهیزند.

 

درباره ی فریبا کلاهی

روزنامه نگار و مدیر مسئول پایگاه خبری آیین باور

مطلب پیشنهادی

زاد روز شوالیه آواز ایران فرخنده باد

آیین باور – شهرام ناظری کرمانشاهی (زادهٔ ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ در کرمانشاه) خواننده، موسیقی‌دان و آهنگ‌ساز موسیقی اصیل ایرانی است. شهرام ناظری در بیشتر …

دیدگاهتان را بنویسید